Linda Bellamy (71) pleit voor meer vrouwen in de schaaksport: ‘Mannen zijn zeker niet beter dan vrouwen’

HOOFDORP Linda Bellamy (71) uit Hoofddorp is gewend om haar passie vooral met mannen te delen. Als kind haalde ze met haar sport mede door haar geslacht de Britse kranten. Zeventig jaar later is er als voorzitter van Schaakclub Hoofddorp weinig veranderd. ‘Waarom zijn er zo weinig vrouwelijke schakers?’

Dat is volgens Linda een grote vraag in de schaakwereld, die voor bijna negentig procent uit mannen bestaat. Zelf is ze meestal de enige vrouw van de veertig senioren die actief zijn bij Schaakclub Hoofddorp. De  enkele vrouwen die lid worden, gaan volgens haar vaak na een paar weken weer weg.

Linda komt in 2018 bij de schaakclub in wijkgebouw De Nieuwe Silo terecht. Ze wil voor het eerst deelnemen aan het internationale Tata Steel-schaaktoernooi, waar de beste schakers ter wereld - ‘grandmasters’ - aan meedoen. Linda: “Het wordt ook wel ‘Wimbledon of chess’ genoemd, maar er is ook een groot toernooi voor amateurs. Om mee te kunnen doen, moet je lid zijn van een vereniging.”

De tekst gaat verder onder de foto.

Linda is het enige meisje op de schaakclub van haar basisschool in (Londen, 1960). - Aangeleverd

DE KRANT GEHAALD

Linda heeft op dat moment geen schaakbord meer aangeraakt sinds haar jeugd in Engeland. “Ik ben in 1995 naar Nederland verhuisd voor werk, maar ik ben in Londen opgegroeid. Mijn vader leerde me schaken toen ik vijf jaar was. Ik was het enige meisje op zowel de schaakclub van mijn basisschool als in mijn gemeente. Ik wist niet beter dan dat ik tegen jongens speelde.”

“Dat je als meisje schaakt, was niet gewoon in die tijd. Omdat ik ook nog eens de kampioen van meisjes onder 12 jaar was én als jong meisje soms tegen oudere jongens en mannen trainde, stond ik vaak in de krant. Bij een internationaal toernooi was ik zelfs een keer de jongste die meedeed. Het was niet altijd leuk om het enige meisje te zijn, je voelt je alleen. Op mijn middelbare school heb ik het schaken opgegeven. De school bestond alleen uit meisjes, zij speelden geen schaak. Als tiener wilde ik bij de groep horen. Daarom hield ik me meer bezig met mijn studie en dingen als feestjes en kleding.”

‘WHITE QUEEN’

De sport blijft wel altijd haar interesse wekken. Ze verwijst er op latere leeftijd zelfs naar met de naam van haar eigen onderneming. “Mijn bedrijf ‘White Queen’ herinnert me aan mijn jeugd. Maar de naam is ook een metafoor: bij schaken moet je altijd nadenken over alles wat er kan gebeuren en wat met die kennis de beste zet is. Dat moet ik ook met mijn bedrijf.”

Linda doelt op haar werk als ‘human factor specialist’ - een psycholoog, gespecialiseerd in menselijk gedrag bij grote risico’s in bedrijven. Ze vertelt: “Ik heb bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar de risico’s van chemische bedrijven. Je analyseert dan het menselijke aspect van een risico: van de veiligheid voor omwonenden tot de arbeidsveiligheid binnen de onderneming. Ook heb ik een tijd als consultant voor Nederlandse ministeries gewerkt, die de gezondheids- en veiligheidswetgeving opstellen en handhaven.”

EIGEN BOEK

In 2022 besluit Linda haar werk op een lager pitje te zetten, onder meer om haar energie in schaken te stoppen. Ook schrijft ze aan haar eigen boek. “Dat gaat over de overeenkomst tussen denken bij schaken en het denken over veiligheid bij grote ongevallen. Ik ben geïnspireerd door de Oekraïense ‘grandmaster’ Mykhaylo Oleksiyenko. Hij helpt me - door zijn lessen en video’s - te begrijpen waarom schakers blunders maken. Dat helpt me weer bij het begrijpen van de oorzaken van menselijke fouten in het algemeen.”

De tekst gaat verder onder de foto.

Linda: “Het beeld uit de serie ‘The Queen’s Gambit’ klopt: vrouwelijke schakers zijn helemaal niet ouderwets.” - Jan Aukes

SLECHT IN SCHAKEN

Linda zit in het tweede team van Schaakclub Hoofddorp. “Met z’n zessen spelen we tegen andere clubs. Je speelt allemaal één wedstrijd en wint als je als team het meest gewonnen hebt. Ook spelen we wekelijks met alle senioren van de club tegen elkaar. Een wedstrijd bij de senioren duurt zomaar 2 tot 3,5 uur, daar ben je een hele avond druk mee.”

De schaakster vertelt dat ze op ‘club level’ speelt; het niveau tussen master en beginner. “Het duurde jaren om de rating te krijgen die ik nu heb - hoe meer je wint, hoe hoger je rating wordt. Tijdens mijn eerste toernooi was ik heel bang om laatste te worden. Van de zestig borden speelde ik telkens op de laagste borden. Dit jaar deed ik op een hoger niveau mee en won ik met mijn groep. De boodschap die ik daarom wil meegeven is: voel je niet slecht als je verliest. Als je schaken leuk vindt, word je vanzelf beter.”

MANNEN ZIJN NIET BETER

Volgens Linda ligt hier mogelijk de verklaring voor het lage percentage (goede) vrouwelijke schakers. “In verhouding tot mannen hebben vrouwen vaak weinig geschaakt in hun leven. Omdat je op het laagste niveau bij een club binnenkomt, verlies je dan heel veel. Dat is voor sommigen reden om te stoppen. Er blijft vaak een kleine pool van vrouwen over, waardoor de kans op vrouwelijk talent ook kleiner wordt. Hoewel sommige mannen dat wel denken, zijn mannen zeker niet per se beter dan vrouwen.”

De tekst gaat verder onder de foto.

 ”Mijn favoriete opening in het wit is de Italiaanse.” - Jan Aukes

THE QUEEN’S GAMBIT

Ze vervolgt: “Heb je de Netflix-serie ‘The Queen’s Gambit’ gezien? Daardoor kwam er meer interesse vanuit vrouwen voor schaken. Ook door Covid zijn meer vrouwen (online) gaan schaken. Zelf speel ik ook veel online partijen. Daar ben ik een beetje verslaafd aan, soms kan ik een hele nacht doorgaan. Ook het studeren van openingsstrategieën vind ik leuk om te doen. Mijn favoriet in het wit is de Italiaanse opening.”

MOOIE, JONGE VROUWEN

“Schaken is net puzzelen, je moet goed concentreren en nadenken.” Lachend: “Mensen vinden je heel intelligent als je schaakt. Ook op oudere leeftijd kun je er nog goed in worden. Dat is het leuke van de sport: wat je geslacht, leeftijd of achtergrond ook is, het is voor iedereen. Schaken is een internationale taal. Daarom is het leuk om er ook meer vrouwen bij te krijgen. En het beeld uit de serie ‘The Queen’s Gambit’ klopt: vrouwelijke schakers zijn helemaal niet ouderwets. Vaak zijn het juist mooie, jonge vrouwen.”

Voor de serie ‘Sporter in Beeld’ portretteert de redactie iemand uit de sportwereld: van sporter op het hoogste niveau tot vrijwilliger bij de lokale vereniging.